همانند بسیاری دیگر از ابعاد زندگی انسانها و نحوه عملکرد دولت‌ها، ساخت و بهره‌برداری از سیستم حمل‌و‌نقل نیز تحت تأثیر کامپیوترها، سنسورها و شبکه‌های مخابراتی (که در کنار هم IT نامیده می‌شوند) قرار گرفته است. استفاده از فناوری اطلاعات در سیستم حمل‌ونقل منجر به ایجاد مفهوم جدید به نام سیستم حمل‌ونقل هوشمند (ITS) شده است.

 

 

به کمک ITS امکان جمع‌آوری، سازماندهی، تحلیل، استفاده و به اشتراک گذاشتن اطلاعات در مورد سیستم حمل‌ونقل فراهم می‌شود. ITS در بخش‌های مختلفی می‌تواند به سیستم حمل‌ونقل و افراد مرتبط با آن کمک نماید که در ادامه به آنها اشاره می‌شود:

  • سیستم حمل‌و‌نقل هوشمند با آرشیو و ذخیره‌سازی اطلاعات مربوط به عملکرد سیستم حمل‌و‌نقل، به برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیرندگان در ارزیابی سیستم و ارایه طرحهای جدید برای حل مشکلات کمک می‌کند. 
  • ITS ابزارهای جدید و بسیار متنوعی برای افزایش ایمنی و راحتی در اختیار رانندگان و مسافران قرار می‌دهد که به حفظ جان انسانها و افزایش بهره‌وری و راحتی آنها کمک می‌کند. بدیهی است که قبل از پیدایش ITS چنین امکاناتی قابل تصور نبود.
  • نقش ITS درکمک به بهره‌برداری از سیستم حمل‌ونقل انکارناپذیر است، مدیریت ترافیک، نظارت بر روسازی، اعمال قانون و.... از بخش‌هایی هستند که ITS به گردانندگان و بهره‌برداری از سیستم‌ یاری می‌دهد.

 

 

سیستم حمل‌ونقل هوشمند واژه‌ای کلی و عمومی است که مجموعه وسیعی از سیستم‌ها را در بر می‌گیرد. در دهه اخیر با توجه به افزایش تعداد سیستم‌های زیرمجموعه حمل‌و‌نقل هوشمند بسیاری از کشورهای پیشرو در زمینه ITS مانند آمریکا، ژاپن، کانادا و... برای سیستم حمل‌و‌نقل هوشمند خود برنامه‌ای به نام «معماری ملی ITS» تعریف کرده‌اند. خدمات ارائه شده به کاربران مختلف سیستم حمل و نقل هوشمند عبارتند از :

 

مدیریت سفر و ترافیک

اطلاع‌رسانی پیش از سفر

اطلاع‌رسانی درون مسیر

هدایت مسیر

سواری مشترک و رزرواسیون

اطلاع‌رسانی خدمات سفر

کنترل ترافیک

مدیریت رویدادها و حوادث

مدیریت تقاضای سفر

سنجش آلودگی و کاهش آن

مدیریت تقاطع بزرگراه و راه آهن

 

حمل‌ونقل عمومی

مدیریت حمل‌ونقل عمومی

اطلاع‌رسانی درون مسیر حمل‌ونقل عمومی

حمل‌ونقل عمومی اختصاصی

امنیت حمل‌ونقل عمومی

 

پرداخت الکترونیکی

خدمات پرداخت الکترونیکی

 

عملیات ناوگان تجاری

رفع الکترونیکی موانع خودروهای تجاری

نظارت خودکار از حاشیه مسیر بر ایمنی

نظارت درون خودرویی بر ایمنی

پروسه‌های اداری خودروهای تجاری

واکنش به حوادث کالاهای خطرناک

مدیریت ناوگان تجاری

 

مدیریت اورژانس

اعلام خطر و ایمنی شخصی

مدیریت خودروهای امداد

 

سیستم‌های پیشرفته ایمنی خودرو

پیشگیری از برخوردهای طولی

پیشگیری از برخوردهای جانبی

پیشگیری از برخورد در تقاطع‌ها

افزایش دید برای کاهش تصادف

آمادگی ایمنی

استقرار تکیه گاههای پیش از تصادف

سیستم بزرگراه خودکار

 

مدیریت اطلاعات

عملکرد آرشیو اطلاعات

 

نگهداری و مدیریت ساخت

نگهداری و مدیریت ساخت