LRT چيست؟
LRT يا Light Rail Transit ، قطار سبك شهري مي‌باشد كه متشكل از يك، دو يا سه واگن كه با نيروي برق در سيري كاملاً حفاظت شده يا نيمه حفاظت شده بصورت عموماً هم سطح، زيرزميني و يا بالاتر از سطح زمين (elevated) حركت مي‌كند و طبق استانداردهاي بين‌المللي، ظرفيت حمل اين نوع سيستم‌ها بين 4000 تا 12000 نفر مسافر در ساعت مي‌باشد. طرح هندسي اينگونه سيستم‌ها به نحوي است كه قطار سبك شهري را قادر مي‌سازد از قوسهاي با شعاع بسيار پايين (25 متر) و شيب و فرازهاي بسيار تند (6 درصد) به راحتي عبور كند.




مترو (Metro) چيست؟
مترو سيستمي است كه براي جابجايي حجم انبوه‌تري از مسافر مورد استفاده قرار مي‌گيرد و طبق استانداردهاي بين‌المللي، ظرفيت اين نوع سيستم، 12000 تا 40000 نفر مسافر در ساعت مي‌باشد. اين سيستم بصورت كاملاً حفاظت شده و در بافت درون شهري عموماً زيرزميني و در حومه بصورت هم سطح با تعداد حداقل 5 واگن به جابجايي مسافر مي‌پردازد. اين سيستم خود كشش برقي از طريق ريل سوم يا شبكه بالاسري تغذيه مي‌گردد.




پانتوگراف (Pantograph) چيست؟
سيستمي است كه در بالاي وسيله نقليه ريلي قرار گرفته و جريان برق را از شبكه بالاسري به الكتروموتورهاي وسيله نقليه منتقل مي‌كند.




ريل سوم (Third Rail) چيست؟
ريل سوم، ريلي است كه از نوع استيل با درصد كربن كم و يا تركيبي از آلياژ آلومينيوم كه هدايت جريان برق را از طريق رسيپتور (receptor) بر عهده دارد.




جريان‌هاي سرگردان (Sttray Current) چيست؟
در سيستم‌هاي ريلي كه با شبكه برق D.C. اعم از شبكه بالاسري يا ريل سوم كار مي‌كنند، شبكه truction سيستم به عنوان قطب مثبت اين مدار جريان و ريلها به عنوان قطب منفي مدار جريان محسوب مي‌شوند. جريان الكتريكي D.C. از طريق پستهاي برق به وسيله نقليه منتقل و از آنجا به ريلها كه قسمت منقي مدار جريان هستند، انتقال مي‌يابد. اين جريان بايد مجدداً از طريق ريلها به پست‌هاي برق انتقال يابند. چنانچه ريلها به نحوي ايزوله نباشند، در محل اتصال ريل به تراورس‌ها (پابند)، اين جريان نشتي كرده و پديده‌اي به وقوع مي‌پيوندد كه اصطلاحاً به آن جريان سرگردان (Sttray Current) مي‌گويند. جريانهاي سرگردان جهت بازگشت به پست‌هاي برق به تأسيسات فلزي مدفون شده در خاك از قبيل لوله‌هاي آب، گاز، كابلهاي برق، تلفن، آرماتورهاي فولادي و ... نفوذ كرده و هنگام خروج از آنها باعث ايجاد خوردگي در آنها مي‌شود.

 

قطارهای بین شهری و سنگین train

این قطارها با طول بیشتر از 150 متر و با وزن متوسط 800 تن دارای هدوی کمتر از 1 ساعت هستند....
این قطار ارتفاع رکاب دارند و روی سطح حرکت می کنند .... مسیر این قطارها می تواند از محیط ایزوله باشد .....
این قطارها دارای سیستم سیگنالینگ می باشند اما پیچیدگی سیستم سیگنالینگ آنها مانند مترو نیست یعنی 90% کنترل قطار دست راننده است .....
ظرفیت حمل مسافر در هر واگن بیش از 100 نفر است .....
حداکثر سرعت این قطارها 200 کیلومتر بر ساعت بوده که از 100 کیلومتر تجاوز نمی کند ...
امروزه قطارهای سریعالسیر تقریبا جایگزین این قطارها شده .

قطارهای حومه شهری یا SUBURBAN TRAIN

این قطارها با طول بیشتر یا برابر 150متر و با وزن بیشتر از 800 تن فعالیت دارند ...
هدوی این قطارها می تواند کمتر از 15 دقیقه باشد ....قطارهای حومه شهری دارای ارتفاع رکاب کم بوده و روی سطح حرکت می کنند ....
مسیر این قطارها از ترافیک ایزوله است ..... همچنین این قطارها نیز دارای سیستم سیگنالینگ می باشند اما نه به پیچیدگی مترو ......
نا گفته نماند که سرعت این قطارها به دلیل هدوی بالا از مترو بیشتر است و ماکزیمم آن 80 کیلومتر بر ساعت می باشد که از 60 تا تجاوز نمی کند .



تراموا

این قطار معمولا از یک یا دو واگن تشکیل شده که در سطح شهر همراه با ترافیک سطح شهر حرکت می کنه.طبق استانداردها ظرفیت حمل این قطار کمتر از 4000 نفر در ساعته.طرح هندسی این قطارها به گونه ایی که انها رو قادر می سازه از شیب های بسیار تند به راحتی عبور کنه و مشکلی نداشته باشه .... این سیستم فقط از طریق شبکه بالاسری تغذیه میشه....طول این قطارها کمتر یا برابر 60 متر .... وزن این قطارها حدود 100 تن .... هدوی که این قطارها دارند نامنظمه و تقریبا 15 دقیقه طول میکشه .....ناگفته نماند این قطار دارای سیستم سیگنالینگ نیست و راننده وظیفه کنترل قطار رو به عهده داره ....
مزایا:نزدیکی ایستگاههای و درهای بسیار برای تعویض مسافر
معایب:وابستگی آن به ریل که انکان مانور ان رو در ترافیک کم میکه .. قیمت بالای واگنها و تاسیسات برقی .... آلودگی صوتی ریل ها


مونوریل

مونوریل یا تک ریل ترنهایی هستند که فقط بر روی یک ریل حرکت می کنند و توسط پایه هایی بر روی زمین محکم شده اند ... ترن با چرخ های خود بر روی این ریل که درست در مرکز ترن قرار دارد حرکت می کند ....
مونوریل ها به دو دسته تقسیم می شوند : مونوریل درون شهری و مونوریل بین شهری ..... تقریبا تمام مونوریلهای بزرگ بین شهری با نیروی الکترو مغناطیسی کار می کند .... نام لاتین این دستگاه ها monorail یا tran rapid همان قطار شهری تک ریل است .... از دلایل استفاده از مونوریل های بین شهری این است که برای رسیدن به سرعت بالا یعنی 250 km/h لازم است که قطارها در مسیری بسیار صاف حرکت کنند و قوسهای بزرگ داشته باشند ..... باید به این منظور از مونوریلهای مغناطیسی استفاده کرد .... با وجود هزینه بالا اما بسیار برای طبیعت مفید است ..... معمولا در شهرهای توریستی بیشتر از مونوریل استفاده میشود .... در اسیا 23.8 km در اوزاکای ژاپن طولانی ترین مسیر مونوریل جهان بوده تا سال 2009 از سال جدید اطلاعی ندارم ...
از مزایای این سیستم ها می توان به عدم برخورد با ترافیک شهر و امکان اتوماسیون سیستم تا هر اندازه و شکل ظاهری زیبا و احداث در مناطق صعب العبور و .....
اما معایب این سیستم : گران بودن سیستم تغییر مسیر .... سرعت محدود مونوریل ها البته در سطح شهر به دلیل نزدیکی ایستگاه ها و ....
اما ...... این قطارها طولی کمتر یا برابر 50 متر دارند ..... وزن متوسط بین 70 تا 150 تن می باشد ..... هدوی انها بیشتر از 30 دقیقه نمی باشد ....... ظرفیت حمل مسافر در هر واگن حدود 300 نفر ....
حداکثر سرعت مجاز 400 km/h که از 250 km/h تجاوز نمی کند این سرعت در سطح شهر در حالت مجاز 60 می باشد که در بهره برداری از 40 تجاوز نمی کند ....